اے پیر مرد ءٓ نمرانیں داستان ءِ گوں
مبارک قاضی بلوچی لبزانک ءِ تہا یک انچیں بُرذ اوشتاتگیں شائرے ءُ ازمکارے کہ ائی ءِ برزی ءَ داں کس سر بوت نہ کنت۔ ائی ازمکاری ایوکءَ شائری نہ بوتگ بلکیں زلم ءُ زوراکی، نا انصافی ءِ ہلاپ ءٓ یک مزانیں توارءِ بوتگ۔ واجہ ءَ وتی شائری ءِ تہا بلوچ راج ءِ پجار، مہر ءُ دوستی ، بلوچی دود ءُ ربیدگ دیمہ آرتگ انت۔ قاضی چہ زند ءِ چکاس ءَ گوستگیں انسان ات کہ واجہ ءِ مزاج زیادہ تر تہل ات بلے واجہ قاصی ءِ تہلی ءَ ہمک شرکینی ماں ات کہ یک نسل ءِ واجہ ءِ پیروکار انت ءُ یک وہدے ءِ واجہ پیگمبر انت۔ قاصی ءَ گو وتی نبشتہ کرتگیں لبزاں گوں راج ءِ دلانی تہا ھلوت کتگ ءُ راجءِ ذہن چہ واب ءَ پادکتگ انت۔
قاضی ءَ دہر ءَ وتی نام نمیران کتگ
:واجہءِ بنداتی زند
دسمبر ,24, 1955 ہما وش بختیں سال انت کہ بلوچی لبزانکے یک درپشوکیں سہیل ءَ پسنی ءَ واجہ کہدہ اماں اللہ ءِ گس ءَ وتی چم پچ کت آں۔ واجہ ءَ وتی بنداتی وانگ چہ پسنی ءَ در برت۔ پہ گیشین وانگ ءِ ھاتِرا اردو آرٹ کالج کراچی ءٓ داھل بوت۔ واجہ قاضی بلوچستان یونیورسٹی ءٓ ایم اے آئی آر ڈگری پورا کتگ ءُ واجہ پشریز ءَ ملازم ہم بوتگ
:واجہ ءِ شائری ءِ بندات
واجہ مبارک قاضی چہ وتی پیروک واجہ قاضی عبدالرحیم صابر ءِ شائری ءَ باز متاثر بوتگ ۔ پدا واجہ مبارک چہ مرزا اسد اللہ غالب ءُ واجہ ظہور شاہ ہاشمی ءِ چی باز اثر زرتگ۔ انچو کہ واجہ ءِ اء شائری ءَ بچاراں کہ مارا سید ظہور شاہ ہاشمی ءِ شائری ءِ رنگ گندگ کیت
ھانل ءِ راز دار بنت بلکیں
مبارک قاضی صاحبءِ مہر پہ بلوچستان ءٓ
واجہ مبارک وتی شائری ءِ تہا بلوچستان ءِ توسیپ انچیں ڈولے ءَ کتگ کہ راج ءِ دل ءَ وتن ءِ مہر گیشتر بواں بوتگ۔ واجہءِ لبزانی تہا گوادر ءِ تیاب ءِ توار چہ سوت ءَ ہم وشتر او بلوچستان ءِ ریکستان ایشی سبزیںءُ شررنگیں آزمان قاضی ءِ متابک ءٓ چہ بہشت ءٓ کم نہ انت۔
چوکہ واجہ نبشتہ کنت
پرتو گشے دوزہ تی ارپات ءُ مدینہ
دگہ جاہ واجہ گشیت
وطن کہ نیست انت تہ ھچ نہ ما نیت
وطن کہ ھست انت مازندگان، زندگان نیمراں
قاصی ساہب شال ءِ زمستان گوں ھشکیں پن ءِ کپگ ھاموشی ءِ زیبائی ءُ سردیں موسم ءَ چوں وشییں ڈول ءٓ بیان کنت
ھشُکیں پن وھدے کپنت گیدی ءِ دلبند ءِ سرا
تو کہ مھناھیں گُشان ءٙ وتی تالان کن ئے
شِنگ بیت درین ءِ ھمک شل منی بند بند ءِ سرا
قاضی ءِ شائری ءِ تہا بلوچی شائرانی توسیپ
واجہ مبارک ءَ وتی شائری ءِ تہا بلوچی لبزانک ءِ دگہ شائر ءُ ادیب گوں مزنیں شرپ ءَ گوں یات ءُ نبشتہ کُتگ آں۔ واجہ ءِ شائری ءِ تہا عطاء شاد، سید ظہور شاہ ہاشمی ءُ دگہ شائرانی توسیپ کندگ ءَ کیت
چوش کہ اے شہراں بچاراں
تو ءُ منا دیر انت کہ برباد کتگ
دگہجاہ واجہ گشیت کہ
روچے بشیر روچے عطاء شاد بیتگاں
:واجہ ءِ شائری ءُ گونگیں راج
شاعر باز براں وتی راج ءِ جاوراں گوں وتی لبزاں بیاں کنت، اے عکس ءَ پیش دار ایت کہ مردم چوں وتی پجار ءُ ذمہ واری ءَ چہ بے ھال بنت، وتی جند ءِ سوچے تہا گار ءُ بیگواہ بنت ءُ ناانصافی ءِ دیم ءَ کور بنت ۔ اے جہالت ءُ وت مہ وتی چی دوری چاگرد ءٓ نزور کنت۔ قاضی ءِ شاعری پہ ھمے ڈول ءِ راج ءٓ آدینک جوڑ بوتگ انت۔
چوکہ واجہ نبشتہ کنت
گونگیں راج گونگیں ٹک چی بکن ءَ
دگہ جاہ واجہ گشیت
من ھمے واستہ کُچک لوگ ءِ نگہباں کتگ
نوں گلگدارے کہ من گوں تو گلگداراں چیا
تو کدی زانہ منءَ زرتگ ءُ وششاں کتگ
انچو ارزان ءِ برات ءِ وتی سودہ ءٓ جنے
پہ گبّرے ءَ کیا دنیا وتی تاواں کتگ
واجہ جاہلانی بری ءٓ گشیت کہ
کازی کے الاج ءٓکنت کرنی کور دیدانی
:مبارک قاضی ءِ اردو شاعری
مبارک قاضی ءِ شاعری اگاں گیشتر بلوچی ءِ تہا اِنت بلے اردو ءِ واجہ ءِ شائری ہم باز دلکش بوتگ۔ گوں وتی اردو شائری ءَ قاضی چاگرد ءِ یک تھلیں راستیءِ پدر کنت۔ اء راستی چو اء وڈا انت کہ مردم ءِ ارزشت باز براں مرگ ءَ پد زانگ بیت۔ زندگی ءِ تہا آہانی جہد، قربانی ءُ شرپ دئیگ نہ بیت بلے یک رندے کہ آہانی ہلاس بوہگ ءَ پد مردم ارزشت ءِ دنیت۔
چوکہ واجہ اے اردو شائری انت
آپ کی بھی قدر ہوگی پہلے مر تو جائیے
دگہ جاہ واجہ نبشتہ کنت کہ
اب کہ ہوا چلی ہوا بھی ساتھ لے گئی۔
میں دھوپ سے گریز پا کوئی سایہ نہ شجر ہے
وہ خود تو خواب بن چکی مگر دید بھی ساتھ لے گئ
نورخان ءُ قاضی ءِ کرد پہ لبزانک ءَ
انچش گشنت کہ شائر گوں وتی قلمءَ زندءِ ھمک پڈ ءُ جاوراں بیان کنت۔اگاں قاضی وتی لبز ماں کتاباں نکش کتگ آں بلے نور خان ءَ اے لبز گوں وتی آواز ءَ ناچ پرماتگ او اے لبزاناں زند بکشاتگ۔ اگاں ھُرتیءَ گوں چارگ بہ بیت بلوچی لبزانک بیدءِ قاضیءُ نودخانءَتامور انت۔
:قاضی ءِ لبزءُ نورخانءِ توار ءَ ھمک مردمانی دلاںءَ تاھیر بکشاتگ۔ انچش کہ اے گالاں بچاراں
دلءِ کم ءُ باز انت دلءَ جاگہ انت
کندیل تمامیں شہرءِ مراناں یک یک ءَ
تاروکیا ماں شانتگ انسان جبینءَ
واجہ مبارک قاضی ءَ مارا 16 ستمبر 2023 ءَ یلہ کُت ءُ وتی داھمی جاگہءَ شُت۔ آھی بیرانی نہ ایوک ءَ یک شاعرے ءِ گار بوھگ ات بلکیں یک بے تُرسیں توارے گار بوت کہ آئی ءَ پہ راستی، مھر، زیبائی گوں وتی گپ جتگ ات۔ اگرچی قاضی شماں جدا بوت بلے آئی ءِ گپ بے مَرگ اَنت، سرپدی، مزاحمت ءُ اُمیت ءِ ھاترا سکین انت۔
مارا بیار ایت اے زمانگ چہکجا
انچو کہ واجہ ءٓ وت راست گشتگ کہ
پدا مشکلیں ودی بہ بیت
About the author:
Suhail Ahmed
Zoology LecturerSuhail Ahmad hails from Panjgur, Balochistan. He has done his graduation from the University of Balochistan in Zoology. His interests are in wildlife, marine science, and Balochi.
